Digital twin (bản sao kỹ thuật số) mang đến giá trị khó đong đếm cho nhiều ngành nghề, chẳng hạn sản xuất, y tế và sẽ ngày càng quan trọng cùng với sự phổ biến của vũ trụ ảo.
C&o
acute; hai phiên bản nhà m&a
acute;y BMW tại thị trấn Regensburg, Đức. Một là nhà m&a
acute;y truyền thống, sản xuất hàng trăm ngàn chiếc xe mỗi năm. Một là bản sao 3D ảo, chỉ c&o
acute; thể tiếp cận qua thiết bị đeo thực tế ảo (headset VR). Trong nhà m&a
acute;y ảo này, mọi bề mặt, mọi chi tiết m&a
acute;y m&o
acute;c trông giống hệt bên ngoài. Những gì đang xảy ra trong nhà m&a
acute;y thực đều phản &a
acute;nh bên trong nhà m&a
acute;y ảo theo thời gian thực: khung xe nh&u
acute;ng trong sơn, c&a
acute;nh cửa gắn vào bản lề, công nhân đưa m&a
acute;y m&o
acute;c sang địa điểm kh&a
acute;c.
Nhà m&a
acute;y BMW ảo là v&i
acute; dụ ho&agra
ve;n hảo của “digital twin” (bản sao kỹ thuật số): t&a
acute;i tạo một vật thể hoặc môi trường trong không gian ảo. &Y
acute; tưởng nghe c&o
acute; vẻ như trong phim khoa học viễn tưởng hay th&i
acute; nghiệm phù phiếm nào đ&o
acute;. Tại sao phải dành thời gian và nguồn lực tạo ra phiên bản kỹ thuật số của một thứ đã tồn tại ngoài đời?
Dù vậy, digital twin đang chứng minh sự vô gi&a
acute; trong nhiều ngành nghề kh&a
acute;c nhau, đặc biệt khi liên quan đến c&a
acute;c đối tượng đắt đỏ, qu&y
acute; hiếm. Được tạo ra bằng c&a
acute;ch nạp video, hình ảnh, thiết kế hoặc dữ liệu vào phần mềm lập bản đồ 3D tiên tiến, bản sao kỹ thuật số được dùng trong y học để t&a
acute;i tạo và nghiên cứu nội tạng. Ch&u
acute;ng gi&u
acute;p c&a
acute;c kỹ sư ph&a
acute;t minh nguyên mẫu xe hơi, m&a
acute;y bay nhanh h
ơn. Ch&u
acute;ng cho ph&e
acute;p c&a
acute;c kỹ sư và nhà quy hoạch đô thị hình dung và xây dựng c&a
acute;c tòa nhà chọc trời, khu phố một c&a
acute;ch rõ ràng, ch&i
acute;nh x&a
acute;c.
Bản sao kỹ thuật số trong y học
Th&a
acute;ng 4/2021, nhà sản xuất chip Nvidia ra mắt phiên bản công cụ giả lập Omniverse 3D, hỗ trợ c&a
acute;c doanh nghiệp tạo ra c&a
acute;c kết xuất 3D của riêng họ, bao gồm bản sao kỹ thuật số. Amazon Web Services công bố dịch vụ IoT TwinMaker vào th&a
acute;ng 11/2021. Theo hãng nghiên cứu Research and Markets, thị trường digital twin đạt doanh thu hơn 3 tỷ USD năm 2020. C&a
acute;c lãnh đạo công nghệ nhận định ch&u
acute;ng ta mới ở buổi bình minh của công nghệ này.
Thực tế, luôn cần c&o
acute; bản sao kỹ thuật số. Thập niên 60, NASA tạo ra bản sao vật l&y
acute; của tàu không gian và kết nối ch&u
acute;ng với một thiết bị mô phỏng, phòng trường hợp nếu xảy ra sự cố trên con tàu thật c&a
acute;ch đ&o
acute; hàng ngàn dặm, họ c&o
acute; thể tìm ra giải ph&a
acute;p trên mặt đất. Theo Dave Rhodes, Ph&o
acute; Chủ tịch cấp cao phụ tr&a
acute;ch digital twin tại công ty video game và nền tảng 3D Unity Technologies, công nghệ digital twin hiện chỉ được ứng dụng rộng rãi vì c&a
acute;c yếu tố như năng lực điện to&a
acute;n của c&a
acute;c hệ thống đ&a
acute;m mây tăng lên, sự phổ biến của 5G, cải thiện trong dựng 3D và nhu cầu làm việc từ xa do Covid-19.
Bản sao kỹ thuật số c&o
acute; thể mô phỏng c&a
acute;c vật thể ngoài đời từ nhỏ b&e
acute; tới khổng lồ. Chẳng hạn, tại Ba Lan, một nh&o
acute;m b&a
acute;c sỹ và chuyên gia công nghệ sẽ bắt đầu từ một trong những vật thể t&i
acute; hon nhất, đ&o
acute; l&agra
ve; tim thai của con người. Khoảng 1 trong 100 em b&e
acute; sơ sinh mắc bệnh tim bẩm sinh, vô cùng nghiêm trọng nếu không được điều trị. Tuy nhiên, nghiên cứu chỉ ra hơn một nửa những bệnh này không được ph&a
acute;t hiện. Trong khi đ&o
acute;, m&a
acute;y mô phỏng siêu âm lại đắt đỏ và cồng kềnh và hầu hết c&a
acute;c trường y không bao gồm đào tạo trực tiếp. Marcin Wiechec, b&a
acute;c sỹ tại Đại học Jagiellonian, chia sẻ, gần như c&a
acute;c ca ph&a
acute;t hiện bệnh tim bẩm sinh đầu tiên mà họ gặp phải đều là trong phòng kh&a
acute;m.
Vì vậy, Wiechec và nh&o
acute;m của ông tạo ra Fetal Heart VR, cho ph&e
acute;p b&a
acute;c sỹ hướng đầu dò qua một c&a
acute;i vòm giống như bụng bầu để nghiên cứu nhịp tim thai bình thường và bất thường giống hệt ngoài đời thông qua một thiết bị đeo VR. Wiechec dùng ứng dụng để giảng dạy tại Krakow. Jill Beithon, một nhân viên siêu âm đã nghỉ hưu tại Fergus Falls, cho biết ứng dụng sẽ mang lại lợi &i
acute;ch to lớn cho c&a
acute;c nhân viên y tế không c&o
acute; nhiều cơ hội tiếp cận nguồn lực hay trung tâm đào tạo hiện đại.
Công nghệ bản sao kỹ thuật số đang được thử nghiệm trong ngành y tế để lập kế hoạch quy trình phẫu thuật, kh&a
acute;m ph&a
acute; nguy cơ của c&a
acute;c loại thuốc đến tim. Vào th&a
acute;ng 11/2021, 7 nhà nghiên cứu y khoa tại Mỹ kêu gọi tăng cường c&a
acute;c nghiên cứu lâm sàng về “bản sao kỹ thuật số bệnh nhân ung thư” để theo dõi ch&i
acute;nh x&a
acute;c trạng th&a
acute;i thể chất và điều chỉnh phương ph&a
acute;p điều trị hợp l&y
acute;. “Bản sao kỹ thuật số sẽ c&a
acute;ch mạng h&o
acute;a c&a
acute;ch điều trị và quản l&y
acute; ung thư cũng như hàng loạt bệnh l&y
acute; phức tạp kh&a
acute;c”, c&a
acute;c nhà nghiên cứu viết trên tạp ch&i
acute; Nature Medicine.
Ứng dụng trong sản xuất và hơn thế nữa
Ngành công nghiệp ô tô cũng đang chuyển mình. Quay lại Regensburg, nơi đặt nhà m&a
acute;y BMW. Hiện nay, BMW c&o
acute; thể kiểm tra hay chỉnh sửa c&a
acute;c bộ phận trong dây chuyền sản xuất mà không cần phải di dời m&a
acute;y m&o
acute;c nặng nề. Công ước t&i
acute;nh c&o
acute; thể cắt giảm &i
acute;t nhất 25% thời gian lên kế hoạch vận hành nhà m&a
acute;y. Vài th&a
acute;ng trước đ&o
acute;, c&a
acute;c gi&a
acute;m đốc nhà m&a
acute;y đã tạo ra loại thiết bị mới đầu tiên bên trong digital win. Nếu theo c&a
acute;ch làm cũ, họ phải ph&a
acute;c thảo, xây dựng mô phỏng bằng bìa cứng rất mất thời gian. Do Covid-19, họ cũng hạn chế số lượng người tại công xưởng. Nhờ bản sao kỹ thuật số, họ c&o
acute; thể làm việc trong không gian ảo, thử nghiệm và c&o
acute; nhiều phiên bản kh&a
acute;c nhau mà không qu&a
acute; tốn k&e
acute;m. M&a
acute;y mới được lắp đặt trong kỳ nghỉ nhưng trước đ&o
acute;, nhân viên đã được hướng dẫn c&a
acute;ch sử dụng, cũng thông qua digital twin.
Tại Pittsburgh, Ding Zhao, một trợ l&y
acute; Gi&a
acute;o sư kỹ thuật cơ kh&i
acute; tại Carnegie Mellon, hợp t&a
acute;c cùng c&a
acute;c nhà sản xuất xe hơi sử dụng bản sao kỹ thuật số để nâng cao độ an toàn của c&a
acute;c xe tự l&a
acute;i. Trong phòng th&i
acute; nghiệm của mình, ông tận dụng khối lượng dữ liệu khổng lồ từ c&a
acute;c bài kiểm tra xe tự l&a
acute;i ngoài đời thực để xây dựng mô phỏng digital twin phức tạp. Ch&u
acute;ng sẽ dự đo&a
acute;n tr&i
acute; tuệ nhân tạo trên phương tiện phản ứng thế nào trong c&a
acute;c tình huống nguy hiểm kh&o
acute; lường, chẳng hạn khi nhập làn cao tốc trong điều kiện trời tối, tuyết dầy đặc hay khi kẹt giữa 2 xe tải.
Quan trọng hơn, digital twin cho ph&e
acute;p c&a
acute;c nhà nghiên cứu chạy vô số mô phỏng va chạm mà không phải ph&a
acute; hủy xe hay gây nguy hiểm cho con người. Điều đ&o
acute; đồng nghĩa bản sao kỹ thuật số ngày càng cần thiết đối với qu&a
acute; trình ph&a
acute;t triển xe tự l&a
acute;i. “C&a
acute;c bài kiểm tra thực tế qu&a
acute; đắt và đôi khi không hiệu quả”, ông Zhao n&o
acute;i. Digital twin được dùng trong nhiều cỗ m&a
acute;y phức tạp và đôi khi nguy hiểm, từ lò phản ứng hạt nhân tại Idaho đến turbine gi&o
acute; tại Paris.
Những người kh&a
acute;c đang triển khai digital twin với quy mô thậm ch&i
acute; còn lớn hơn, đ&o
acute; là tạo ra bản sao kỹ thuật số của toàn bộ một thành phố hay một quốc gia. Năm 2021, tổ chức ph&a
acute;t triển cộng đồng phi lợi nhuận Orlando Economic Partnership thông b&a
acute;o hợp t&a
acute;c với Unity để xây dựng bản &a
acute;o kỹ thuật số của thành phố Florida. CEO Tim Giuliani hi vọng n&o
acute; sẽ được dùng như một nguồn lực công cộng và “hạ tầng xương sống”, cho ph&e
acute;p c&a
acute;c chuyên gia vận tải xem x&e
acute;t hệ thống xe lửa c&o
acute; thể t&a
acute;c động đế khu vực như thế nào, hay để c&a
acute;c công ty tiện &i
acute;ch lập bản đồ mạng lưới 5G và để c&a
acute;c nhà kh&i
acute; hậu học nghiên cứu t&a
acute;c động tiềm tàng của biến đội kh&i
acute; hậu. Ông ước t&i
acute;nh chi ph&i
acute; dự &a
acute;n vào khoảng 1 đến 2 triệu USD.
Tất nhiên, tạo ra bản sao kỹ thuật số quy mô lớn cũng đặt ra những câu hỏi về quy?
??n riêng tư và an ninh mạng. Nhiều bản sao chỉ ra đời nếu dùng nhiều loại cảm biến theo dõi dữ liệu và chuyển động thực tế. Công nhân tại c&a
acute;c nhà m&a
acute;y c&o
acute; thể cảm thấy bất tiện khi nhất cử nhất động đều được theo s&a
acute;t; hoặc nếu một hacker xâm nhập được vào digital twin, hắn sẽ biết được tường tận mọi thứ về hệ thống độc quyền. Ông Zhao nhấn mạnh cần phải c&o
acute; quy tắc quản l&y
acute; cho vấn đề này.
BMW dự định đưa mô hình bản sao kỹ thuật số nhà m&a
acute;y ra toàn cầu. Công ty đang trong giai đoạn xây dựng một nhà m&a
acute;y mới tại Hungary, được lên mẫu hoàn toàn trong Omniverse của Nvidia. BMW sẽ sớm &a
acute;p dụng digital twin tại tất cả cơ sở. Bachmann, Gi&a
acute;m đốc nhà m&a
acute;y BMW Regensburg, cho biết lợi &i
acute;ch của digital twin chỉ c&o
acute; thể được nhận thức đầy đủ khi mọi nhà m&a
acute;y đều được số h&o
acute;a theo c&a
acute;ch tiêu chuẩn.
Du Lam
Nguồn bài viết : Games bài